Ile Zarabia Informatyk w 2025 Roku? Kompleksowy Przewodnik po Wynagrodzeniach w Branży IT
Branża IT w Polsce to jeden z najbardziej dynamicznie rozwijających się sektorów gospodarki. Od lat przyciąga młodych talentów i doświadczonych profesjonalistów, kusząc nie tylko perspektywami rozwoju, ale przede wszystkim atrakcyjnymi wynagrodzeniami. W 2025 roku rynek pracy dla informatyków nadal pozostaje rynkiem pracownika, a wysokość zarobków jest tematem, który budzi ogromne zainteresowanie – zarówno wśród osób rozważających karierę w technologii, jak i tych, którzy już w niej funkcjonują.
Ten artykuł ma na celu dostarczenie kompleksowego przeglądu zarobków w sektorze IT w Polsce, uwzględniając najnowsze trendy i dane na rok 2025. Przyjrzymy się nie tylko średnim i medianom, ale także dogłębnie przeanalizujemy, jak doświadczenie, specjalizacja, lokalizacja czy forma zatrudnienia wpływają na ostateczne kwoty na pasku wypłaty. Podzielimy się również praktycznymi wskazówkami, jak efektywnie budować swoją ścieżkę kariery, aby maksymalizować potencjał finansowy w tej obiecującej branży.
Średnie Wynagrodzenia Informatyków w Polsce w 2025 Roku: Ogólny Przegląd i Mediana
Zacznijmy od podstaw, czyli od ogólnego obrazu zarobków w polskim IT. W 2025 roku mówimy o bardzo zróżnicowanych kwotach, które są bezpośrednim odzwierciedleniem specyfiki tego sektora. Ogólnie rzecz biorąc, branża IT w Polsce oferuje wynagrodzenia znacząco wyższe niż przeciętne w innych dziedzinach gospodarki, co czyni ją niezwykle atrakcyjną ścieżką kariery.
Średnia pensja i mediana – co to znaczy?
Zanim przejdziemy do konkretnych liczb, warto wyjaśnić różnicę między średnią a medianą wynagrodzeń.
* Średnia pensja to suma wszystkich wynagrodzeń podzielona przez liczbę pracowników. Jest to wartość łatwa do obliczenia, ale wrażliwa na anomalie – jeden czy dwóch bardzo wysoko opłacanych specjalistów może znacząco zawyżyć średnią, nie oddając realnego obrazu większości.
* Mediana wynagrodzeń to środkowa wartość w uporządkowanym zbiorze danych. Oznacza to, że połowa pracowników zarabia mniej niż mediana, a połowa więcej. Mediana jest często uważana za bardziej wiarygodny wskaźnik rzeczywistych zarobków, ponieważ jest mniej podatna na ekstremalne wartości.
Kluczowe dane na 2025 rok
Analizując raporty płacowe z wiodących platform rekrutacyjnych i firm badawczych, w 2025 roku mediana zarobków w polskim sektorze IT kształtuje się na poziomie około 13 000 zł brutto miesięcznie. Jest to kwota, która jasno wskazuje na konkurencyjność finansową tej branży. Oczywiście, jest to wartość uśredniona dla całego sektora, która obejmuje zarówno juniorów, jak i doświadczonych specjalistów, a także różne role zawodowe.
Wartości średnie dla poszczególnych, szerokich grup zawodowych na początku 2025 roku wyglądają następująco (wszystkie kwoty brutto miesięcznie):
* Programiści: średnio od 10 000 do 16 000 zł, choć widełki są tu ogromne w zależności od języka i doświadczenia.
* Administratorzy systemów i sieci: od 8 000 do 13 000 zł.
* Testerzy oprogramowania: od 7 000 do 11 000 zł.
* Analitycy danych i Data Scientists: od 9 000 do 14 000 zł.
* Specjaliści ds. bezpieczeństwa IT: od 12 000 do 20 000 zł (i znacznie więcej na wyższych szczeblach).
Należy podkreślić, że te zakresy są jedynie punktem wyjścia. Jak pokaże dalsza część artykułu, wiele czynników może znacząco wpłynąć na to, czy dana osoba znajdzie się w dolnej, środkowej, czy górnej części tych widełek. Rosnący popyt na ekspertów w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, sztucznej inteligencji czy przetwarzania danych sprawia, że specjaliści w tych obszarach należą do najlepiej opłacanych, co podnosi ogólną medianę dla całej branży.
Zarobki Informatyków na Różnych Etapach Kariery: Od Juniora do CTO
Jednym z najważniejszych czynników decydujących o wysokości wynagrodzenia w IT jest poziom doświadczenia. Branża ta jest niezwykle progresywna – im więcej lat spędzonych na rozwijaniu umiejętności, rozwiązywaniu złożonych problemów i braniu odpowiedzialności, tym wyższe są oczekiwania finansowe i możliwości ich spełnienia.
Junior, Mid, Senior – Ewolucja Wynagrodzeń Programistów
Podział na poziomy Junior, Mid (Regular) i Senior to standard w branży IT, który bezpośrednio przekłada się na wysokość wynagrodzeń.
* Junior Programista:
* Zarobki: od 6 000 do 10 000 zł brutto miesięcznie.
* Charakterystyka: To początkujący specjaliści, często tuż po studiach, kursach bootcampowych lub z niewielkim doświadczeniem komercyjnym (do 1-2 lat). Ich praca polega głównie na nauce, wykonywaniu mniej złożonych zadań pod ścisłym nadzorem bardziej doświadczonych kolegów. Szukają przede wszystkim mentora i możliwości zdobycia praktycznych umiejętności. Firmy inwestują w juniorów, licząc na ich szybki rozwój.
* Porada: Skup się na solidnych podstawach, poznaj jeden język programowania na bardzo dobrym poziomie, aktywnie szukaj feedbacku i ucz się od seniorów. Portfolio projektów (nawet tych małych, osobistych) jest kluczowe.
* Mid (Regular) Programista:
* Zarobki: od 10 000 do 16 000 zł brutto miesięcznie.
* Charakterystyka: Programiści z kilkuletnim doświadczeniem (2-5 lat), którzy potrafią samodzielnie rozwiązywać większość problemów, projektować mniejsze moduły, a także aktywnie uczestniczyć w dyskusjach technicznych. Posiadają solidną wiedzę z zakresu technologii, w których się specjalizują, i są w stanie samodzielnie dostarczać working code.
* Porada: Rozwijaj umiejętności miękkie (komunikacja, współpraca), poszerzaj wiedzę o architekturze systemów, testowaniu automatycznym, dobrych praktykach kodowania. Zastanów się nad specjalizacją w konkretnej technologii lub domenie biznesowej.
* Senior Programista:
* Zarobki: od 16 000 zł, a często nawet do 25 000 zł brutto miesięcznie i więcej.
* Charakterystyka: Eksperci z bogatym doświadczeniem (powyżej 5-7 lat), którzy nie tylko piszą kod, ale także projektują skomplikowane architektury, podejmują kluczowe decyzje techniczne, mentorują juniorów i midów oraz są w stanie wziąć pełną odpowiedzialność za kluczowe moduły lub całe projekty. Ich wartość rynkowa wynika nie tylko z umiejętności kodowania, ale także z doświadczenia w rozwiązywaniu problemów, optymalizacji i strategicznym myśleniu.
* Porada: Skup się na rozwijaniu umiejętności przywódczych, architektonicznych. Bierz odpowiedzialność za całość projektu, a nie tylko fragmenty kodu. Poszukuj niszowych, wysoko cenionych technologii lub specjalizuj się w bardzo konkretnych, wymagających domenach biznesowych (np. finanse, medycyna, AI).
Liderzy Zespołów i Kadra Zarządzająca IT (CTO)
Na szczycie piramidy zarobków w IT znajdują się osoby z funkcjami menedżerskimi i strategicznymi.
* Team Leader / Tech Lead:
* Zarobki: od 20 000 do 30 000 zł brutto miesięcznie.
* Charakterystyka: To doświadczeni seniorzy, którzy, oprócz kodowania, przejmują odpowiedzialność za zarządzanie zespołem programistów. Ich rola polega na koordynacji prac, delegowaniu zadań, rozwiązywaniu konfliktów, wspieraniu rozwoju członków zespołu oraz zapewnianiu jakości dostarczanego kodu. Łączą w sobie kompetencje techniczne z umiejętnościami miękkimi i przywódczymi.
* Porada: Rozwijaj umiejętności komunikacyjne, negocjacyjne, zarządzania projektem i ludźmi. Ucz się budowania efektywnych zespołów i zarządzania ich wydajnością.
* CTO (Chief Technology Officer):
* Zarobki: Często przekraczają 30 000 zł brutto miesięcznie, a w dużych firmach mogą sięgać nawet 40 000 – 50 000 zł i więcej.
* Charakterystyka: Chief Technology Officer to najwyższe stanowisko techniczne w firmie. Osoba na tym stanowisku odpowiada za całą strategię technologiczną przedsiębiorstwa, kierunek rozwoju produktów, innowacje, wybór technologii, zarządzanie działami R&D i IT oraz budowanie kultury technologicznej w organizacji. To rola, która wymaga połączenia głębokiej wiedzy technicznej z wybitnymi zdolnościami biznesowymi i strategicznymi.
* Porada: Skup się na zrozumieniu biznesu, nie tylko technologii. Naucz się zarządzać dużymi budżetami, ryzykiem i innowacją. Buduj sieć kontaktów w branży i szukaj możliwości wpływania na kształt organizacji.
Ile Zarabia Informatyk? Specjalizacja Ma Znaczenie – Analiza Profili Zawodowych
Jak już wspomniano, konkretna specjalizacja w IT ma ogromny wpływ na zarobki. Poniżej przedstawiamy szczegółowe widełki dla najpopularniejszych i najbardziej pożądanych profesji IT w Polsce w 2025 roku, wraz z krótką charakterystyką ról i czynników wpływających na ich wynagrodzenie.
Programiści: Frontend, Backend, Fullstack, Python, JavaScript, C++
Programowanie to serce branży IT, a różnorodność języków i specjalizacji sprawia, że widełki płacowe są tu niezwykle szerokie.
* Programista Frontend:
* Zarobki: od 10 000 do 16 000 zł brutto miesięcznie.
* Opis roli: Odpowiedzialny za wizualną stronę aplikacji internetowych i mobilnych, czyli wszystko, co użytkownik widzi i z czym wchodzi w interakcję. Wymagana biegłość w HTML, CSS, JavaScript oraz frameworkach takich jak React, Angular, Vue.js. Wysokie zarobki wiążą się z umiejętnością tworzenia intuicyjnych i estetycznych interfejsów, a także optymalizacji wydajności.
* Co podnosi zarobki: Znajomość TypeScript, zagadnień UX/UI, doświadczenie z Progressive Web Apps (PWA), WebAssembly, a także umiejętności optymalizacji wydajności i SEO.
* Programista Backend:
* Zarobki: od 12 000 do 18 000 zł brutto miesięcznie.
* Opis roli: Tworzy logikę aplikacji, która działa „za kulisami” – zarządza bazami danych, serwerami, API i procesami biznesowymi. Używa języków takich jak Java, Python, C#, Node.js, Go.
* Co podnosi zarobki: Doświadczenie z architekturami mikroserwisowymi, systemami rozproszonymi, znajomość chmur publicznych (AWS, Azure, GCP), baz danych NoSQL, technologii kontenerowych (Docker, Kubernetes) i umiejętności związane z wydajnością i skalowalnością systemów.
* Programista Fullstack:
* Zarobki: od 13 000 do 20 000 zł brutto miesięcznie.
* Opis roli: Łączy w sobie umiejętności frontendowe i backendowe, będąc w stanie pracować na obu stronach aplikacji. Jest to bardzo ceniona rola w startupach i mniejszych zespołach, gdzie liczy się elastyczność i wszechstronność.
* Co podnosi zarobki: Głęboka znajomość zarówno technologii frontendowych, jak i backendowych, umiejętność szybkiego przełączania się między kontekstami, a także doświadczenie w całym cyklu życia projektu.
* Programista Python:
* Zarobki: od 10 000 do 18 000 zł brutto miesięcznie.
* Opis roli: Python jest niezwykle wszechstronny – używany w web development (Django, Flask), analizie danych, uczeniu maszynowym (AI/ML), automatyzacji, skryptingu. Jego popularność rośnie, zwłaszcza w obszarach związanych z danymi i sztuczną inteligencją.
* Co podnosi zarobki: Specjalizacja w Data Science, Machine Learning, Deep Learning (biblioteki takie jak TensorFlow, PyTorch), znajomość chmur obliczeniowych, umiejętność pracy z dużymi zbiorami danych (Big Data).
* Programista JavaScript (Node.js):
* Zarobki: od 10 000 do 18 000 zł brutto miesięcznie.
* Opis roli: JavaScript, używany niegdyś tylko do frontendu, dzięki Node.js stał się pełnoprawnym językiem backendowym, umożliwiając tworzenie aplikacji end-to-end w jednym ekosystemie.
* Co podnosi zarobki: Doświadczenie z frameworkami takimi jak Express.js, NestJS, znajomość TypeScript, mikroserwisów, i umiejętność tworzenia skalowalnych i wydajnych API.
* Programista C++:
* Zarobki: od 14 000 do 20 000 zł brutto miesięcznie, a dla wysoce wyspecjalizowanych ekspertów znacznie więcej.
* Opis roli: C++ to język używany w zastosowaniach wymagających ekstremalnej wydajności i kontroli nad sprzętem, takich jak gry komputerowe, systemy embedded, wysokoczęstotliwościowe systemy transakcyjne w finansach, oprogramowanie do analizy obrazu, systemy operacyjne.
* Co podnosi zarobki: Specjalizacja w niszowych, zaawansowanych domenach, głęboka wiedza o optymalizacji kodu, programowaniu niskopoziomowym, a także doświadczenie w branżach o wysokich wymaganiach (gaming, automotive, finanse, medtech).
Administratorzy Systemów i Sieci
Administratorzy to osoby odpowiedzialne za utrzymanie infrastruktury IT firmy, zapewnienie jej stabilności, bezpieczeństwa i dostępności.
* Zarobki: od 8 000 do 13 000 zł brutto miesięcznie.
* Opis roli: Zapewniają nieprzerwane funkcjonowanie serwerów, sieci, systemów operacyjnych i oprogramowania. Dbają o backupy, monitorują wydajność, rozwiązują problemy techniczne.
* Co podnosi zarobki: Znajomość chmur publicznych (AWS, Azure, GCP), automatyzacji (Ansible, Puppet, Chef), technologii kontenerowych (Docker, Kubernetes), wirtualizacji, a także certyfikaty branżowe (np. CCNA, MCSE, RHCSA). Specjalizacja w obszarze DevOps czy Site Reliability Engineering (SRE) znacząco podnosi wynagrodzenie.
Testerzy Oprogramowania
Testerzy są kluczowi dla zapewnienia jakości produktów IT, identyfikując błędy i dbając o zgodność z wymaganiami.
* Zarobki: od 7 000 do 11 000 zł brutto miesięcznie.
* Opis roli: Przeprowadzają testy manualne i automatyczne, tworzą scenariusze testowe, raportują błędy i współpracują z programistami w celu ich usunięcia.
* Co podnosi zarobki: Umiejętność programowania skryptów testowych (np. w Pythonie, JavaScript), znajomość narzędzi do automatyzacji testów (Selenium, Cypress, Playwright), doświadczenie w testach wydajnościowych, bezpieczeństwa, a także certyfikaty (ISTQB). Testerzy automatyzujący zarabiają znacznie więcej niż testerzy manualni.
Analitycy Danych i Data Scientists
To jedne z najbardziej pożądanych ról w erze Big Data, odpowiedzialne za przekształcanie surowych danych w cenne informacje biznesowe.
* Analityk Danych:
* Zarobki: od 9 000 do 14 000 zł brutto miesięcznie.
* Opis roli: Zbiera, przetwarza i interpretuje dane w celu identyfikacji trendów, wzorców i dostarczania wniosków wspierających decyzje biznesowe. Wykorzystuje narzędzia statystyczne, SQL, Excel, a także podstawy Pythona/R.
* Co podnosi zarobki: Znajomość narzędzi do wizualizacji danych (Tableau, Power BI), zaawansowane umiejętności SQL, doświadczenie z bazami danych NoSQL, a także umiejętności komunikacyjne i biznesowe.
* Data Scientist:
* Zarobki: od 14 000 do 20 000 zł brutto miesięcznie, a dla seniorów nawet ponad 25 000 zł.
* Opis roli: To zaawansowana wersja analityka danych, zajmująca się budowaniem modeli predykcyjnych, algorytmów uczenia maszynowego i rozwiązywaniem złożonych problemów za pomocą statystyki i programowania. Wymagana biegłość w Pythonie lub R, znajomość ML/DL.
* Co podnosi zarobki: Doświadczenie z zaawansowanymi algorytmami ML/DL, Deep Learning, znajomość chmur obliczeniowych i platform AI/ML, umiejętność wdrażania modeli produkcyjnych, a także doświadczenie w pracy z Big Data (Spark, Hadoop).
Specjaliści ds. Bezpieczeństwa IT (Cybersecurity)
Wzrost zagrożeń cybernetycznych sprawia, że to jedna z najszybciej rosnących i najlepiej opłacanych specjalizacji.
* Zarobki: od 12 000 do 20 000 zł brutto miesięcznie dla specjalistów, a dla seniorów i architektów bezpieczeństwa nawet do 35 000 zł i więcej.
* Opis roli: Odpowiedzialni za ochronę danych, systemów i sieci przed atakami, lukami w zabezpieczeniach i cyberzagrożeniami. Przeprowadzają audyty, testy penetracyjne, wdrażają polityki bezpieczeństwa, monitorują systemy i reagują na incydenty.
* Co podnosi zarobki: Certyfikaty (CISSP, CISM, CEH, OSCP), doświadczenie w konkretnych obszarach (np. security governance, cloud security, incident response, ethical hacking, kryptografia), znajomość standardów bezpieczeństwa (ISO 27001, RODO), a także umiejętność zarządzania ryzykiem i budowania strategii bezpieczeństwa.
Kluczowe Czynniki Wpływające na Wysokość Wynagrodzenia w IT
Poza doświadczeniem i specjalizacją, istnieje szereg innych czynników, które w istotny sposób kształtują ostateczne wynagrodzenie informatyka. Ich zrozumienie pozwala na świadome planowanie kariery i negocjowanie lepszych warunków.
Doświadczenie Zawodowe i Staż Pracy
Jak już szeroko omówiono, to fundament. Nie chodzi tylko o liczbę lat, ale o jakość tego doświadczenia:
* Złożoność projektów: Praca nad wymagającymi, dużymi systemami z wieloma integracjami jest ceniona bardziej niż praca nad prostymi stronami internetowymi.
* Odpowiedzialność: Im większa odpowiedzialność za kluczowe elementy systemu, tym wyższe zarobki.
* Wpływ na biznes: Specjaliści, którzy potrafią przełożyć technologię na realną wartość biznesową dla firmy, są na wagę złota.
Doświadczenie to nie tylko umiejętności techniczne, ale także rozwinięte umiejętności miękkie: komunikacja, rozwiązywanie konfliktów, praca zespołowa, zarządzanie czasem, adaptacja do zmian. To one często decydują o awansach na stanowiska liderskie i menedżerskie.
Umiejętności Techniczne i Specjalizacje
Rynek IT jest niezwykle dynamiczny. Technologie pojawiają się i znikają, a popyt na konkretne umiejętności szybko się zmienia.
* Niszowe technologie: Znajomość rzadkich, ale pożądanych technologii (np. niektóre języki programowania, specyficzne bazy danych, technologie blockchain, zaawansowane systemy wbudowane) może winduwać zarobki.
* Nowe trendy: Biegłość w obszarach takich jak sztuczna inteligencja (AI), uczenie maszynowe (ML), chmura publiczna (Cloud, DevOps, MLOps), cyberbezpieczeństwo czy Big Data, jest obecnie najbardziej opłacalna.
* Certyfikaty: Posiadanie uznanych certyfikatów branżowych (np. od Microsoft, AWS, Google, Cisco, Red Hat) jest twardym dowodem kompetencji i często przekłada się na wyższe wynagrodzenie.
* Umiejętności problem-solving: Firmy szukają ludzi, którzy potrafią nie tylko kodować, ale przede wszystkim myśleć, analizować i rozwiązywać problemy, często poza utartymi schematami.
Lokalizacja i Wielkość Firmy
Geografia i skala działalności pracodawcy mają bezpośrednie przełożenie na wysokość wynagrodzeń.
* Duże Miasta vs. Małe Miejscowości: W 2025 roku, podobnie jak w latach ubiegłych, Warszawa, Kraków, Wrocław, Trójmiasto i Poznań pozostają ośrodkami oferującymi najwyższe pensje w IT. Wynika to z wyższych kosztów życia, koncentracji dużych międzynarodowych korporacji (często z kapitałem zagranicznym) oraz większej konkurencji o talenty. Różnice w zarobkach między największymi aglomeracjami a mniejszymi miastami mogą wynosić nawet 20-30%.
* Wielkość Firmy: Duże korporacje, zarówno polskie, jak i zagraniczne, często dysponują większymi budżetami na wynagrodzenia i oferują bardziej rozbudowane pakiety benefitów (prywatna opieka medyczna, karta Multisport, szkolenia, ubezpieczenia). Startupy, choć często oferują niższe pensje na start, mogą kusić opcjami na udziały (equity), szybszym rozwojem i większą odpowiedzialnością.
* Branża: Firmy z branży finansowej (FinTech), medycznej (MedTech), gamingu czy cyberbezpieczeństwa często oferują wyższe wynagrodzenia ze względu na specyfikę i wymagania regulacyjne ich działalności.
Forma Zatrudnienia: Umowa o Pracę vs. Kontrakt B2B
Wybór formy zatrudnienia to kolejna kluczowa decyzja, która znacząco wpływa na ostateczną kwotę „na rękę”.
* Umowa o Pracę (UoP):
* Zalety: Stabilność, płatny urlop, płatne chorobowe, składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, urlopy macierzyńskie/ojcowskie, ochrona przed zwolnieniem, dodatkowe benefity.
* Wady: Niższa kwota netto (większe potrącenia na podatki i składki), mniejsza elastyczność w negocjowaniu warunków.
* Kiedy wybrać: Dla osób ceniących sobie bezpieczeństwo, stabilność i pełen pakiet świadczeń socjalnych.
* Kontrakt B2B (Business-to-Business):
* Zalety: Zazwyczaj znacznie wyższe stawki godzinowe/miesięczne (często o 20-50% więcej brutto niż UoP dla tej samej roli), większa elastyczność w zarządzaniu czasem i projektami, możliwość odliczania kosztów (np. sprzęt, oprogramowanie, szkolenia, paliwo), niższe obciążenia podatkowe dla niektórych form opodatkowania (np. ryczałt).
* Wady: Brak płatnego urlopu, chorobowego, braku ubezpieczenia społecznego (trzeba samemu opłacać składki), brak ochrony wynikającej z Kodeksu Pracy, konieczność samodzielnego prowadzenia księgowości (lub zatrudnienia biura rachunkowego).
* Kiedy wybrać: Dla doświadczonych specjalistów, którzy cenią sobie elastyczność, wyższe zarobki i są gotowi wziąć na siebie większą odpowiedzialność za aspekty formalne i podatkowe swojej działalności.
W 2025 roku wiele firm, zwłaszcza z sektora IT, preferuje współpracę B2B ze względu na elastyczność i często niższe ogólne koszty zatrudnienia. To sprawia, że specjalista na B2B, nawet po odliczeniu kosztów (księgowość, ubezpieczenie, brak płatnego urlopu), często zarabia więcej niż jego odpowiednik na UoP.
Praktyczne Wskazówki: Jak Zwiększyć Swoje Zarobki w Branży IT?
Skoro już wiemy, co wpływa na zarobki, zastanówmy się, jak aktywnie pracować nad ich zwiększeniem. Rynek IT nagradza proaktywność i ciągły rozwój.
1. Ciągła Nauka i Rozwój Umiejętności:
* Bądź na bieżąco z trendami: Śledź blogi branżowe, uczestnicz w webinarach, konferencjach. Ucz się nowych języków programowania, frameworków, narzędzi, które zyskują na popularności (np. związane z AI, chmurą, blockchainem).
* Inwestuj w certyfikaty: Uznane certyfikaty (AWS, Azure, Google Cloud, Cisco, CompTIA, certyfikaty z zakresu cyberbezpieczeństwa) są twardym dowodem Twoich kompetencji i mogą znacząco podnieść Twoją wartość na rynku.
* Rozwijaj umiejętności miękkie: Komunikacja, praca zespołowa, zdolność do rozwiązywania problemów, przywództwo – te cechy są coraz bardziej cenione, zwłaszcza na wyższych stanowiskach
